ભારત સરકારના ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને આઈટી મંત્રાલય હેઠળ કાર્યરત ‘ઈન્ડિયાએઆઈ મિશન’ દ્વારા તાજેતરમાં આંધ્રપ્રદેશના તાડેપલ્લીગુડેમ ખાતે આવેલા નેશનલ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેકનોલોજી (એનઆઈટી)માં એક વિશેષ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. ૫ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ના રોજ યોજાયેલા આ ‘એઆઈકોશ યુનિવર્સિટી એન્ગેજમેન્ટ પ્રોગ્રામ’નો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દેશના યુવા વિદ્યાર્થીઓમાં આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (એઆઈ) અંગે જાગૃતિ લાવવાનો અને તેમને આ ક્ષેત્રના જરૂરી સંસાધનો પૂરા પાડવાનો હતો.
વિદ્યાર્થીઓ માટે એઆઈ સંસાધનોનું લોકશાહીકરણ
પીઆઈબીના અહેવાલ અનુસાર, આ કાર્યક્રમમાં એનઆઈટી આંધ્રપ્રદેશના ૧૬૦થી વધુ વિદ્યાર્થીઓએ ભાગ લીધો હતો. સહભાગીઓને એઆઈકોશ પ્લેટફોર્મ, તેના મોડલ કોન્ટેક્સ્ટ પ્રોટોકોલ (એમસીપી) અને સોફ્ટવેર ડેવલપમેન્ટ કિટ (એસડીકે) વિશે ઊંડાણપૂર્વક સમજ આપવામાં આવી હતી. આ સાધનો ડેવલપર્સ અને અન્ય વપરાશકર્તાઓને કુદરતી ભાષાના માધ્યમથી ડેટાસેટ્સ અને એઆઈ મોડલ્સ શોધવામાં મદદ કરે છે, જે ટેકનિકલ અવરોધો ઘટાડવાનું કામ કરે છે.
નિષ્ણાતોના મંતવ્યો અને મિશનનો ઉદ્દેશ્ય
ઈન્ડિયાએઆઈ મિશનના નિયામક મોહમ્મદ વાય. સફીરુલ્લાએ જણાવ્યું હતું કે, વડાપ્રધાનના એઆઈને લોકશાહીકરણ કરવાના વિઝન હેઠળ આ મિશન દેશભરની શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ સુધી પહોંચી રહ્યું છે. તેમણે વિદ્યાર્થીઓને ભારતની એઆઈ યાત્રામાં મહત્વના ભાગીદાર ગણાવ્યા હતા. બીજી તરફ, એનઆઈટી આંધ્રપ્રદેશના નિયામક ડો. કે.વી. કૃષ્ણ રાવે આ પહેલને આવકારતા કહ્યું હતું કે, એઆઈકોશ જેવા પ્લેટફોર્મ દેશની જ્ઞાન હસ્તાંતરણ પ્રણાલીને મજબૂત બનાવવા માટે અનિવાર્ય છે.
આગામી તબક્કા અને ભવિષ્યની યોજનાઓ
આ કાર્યક્રમના આગામી તબક્કામાં વિદ્યાર્થીઓને એઆઈકોશ ઓપન-સોર્સ સમુદાયમાં જોડાવા અને ડેટાસેટ્સમાં યોગદાન આપવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવશે. વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા વિકસાવવામાં આવતા શ્રેષ્ઠ પ્રોજેક્ટ્સ અને પ્રૂફ-ઓફ-કોન્સેપ્ટને ભવિષ્યમાં સન્માનિત કરવામાં આવી શકે છે. હાલમાં એઆઈકોશ પ્લેટફોર્મ પર ૧૬,૦૦૦થી વધુ ડેટાસેટ્સ, ૩૫૦થી વધુ એઆઈ મોડલ્સ અને ૨૦૦થી વધુ ઉપયોગના કિસ્સાઓ ઉપલબ્ધ છે. માર્ચ ૨૦૨૪માં મંજૂર થયેલું આ મિશન ભારતને વૈશ્વિક સ્તરે એઆઈ ક્ષેત્રે અગ્રેસર બનાવવા માટે સતત કાર્યરત છે.
